محمد بن زكريا الرازي
46
كتاب الجدري والحصبة ( آبله و سرخك ) ( فارسى )
تمام بدن و برافروختگى رنگ و براق شدن آن مخصوصا سرخى شديد لثه نشانهى بيمارى است . پس اگر در شخصى تمام اين نشانهها يا بعضى از آنها مخصوصا قوىترين نشانهها بمانند درد كمر و اضطراب شديد و تب مطبقه ديدى بدان آبله يا سرخك به بيمار حملهور است ، نهايت آنكه كمردرد در سرخك آنچنانكه در آبله ظهور مىكند نيست و در آبله نيز اندوه و غش آنچنانكه در سرخك است وجود ندارد ، مگر آنكه آبله از نوع بدخيم باشد ، زيرا علت سرخك از خون صفرائى مىباشد . و اما آبله بىخطر آبلهاى است كه مقدار خون در آن ضررش زيادتر از بدخيمى خون است ، لذا با پشتدرد بوده ، زيرا رگها و شرائين بزرگى كه در فقرات قطنى قرار دارند كشش پيدا مىكنند .